Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) Νόμος του 2013, Ν.125(Ι)/2013

Με τον περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικό) Νόμο του 2013, Ν.125(Ι)/2013, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας την 25/10/2013 [Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι), Αρ.4410] τροποποιείται ο Περί Ποινικού Κώδικα Νόμος (Κεφ.154), και το αδίκημα της άγρας πελατών και των κατευθυνόμενων αγορών, του άρθρου 188Α.

Ειδικότερα, ο νομοθέτης επιλέγει τελικά να αφαιρέσει τους όρους «επίμονα» και «φορτικά» από την στοιχειοθέτηση του αδικήματος της παραγράφου 1(α) του άρθρου 188Α, ώστε αυτό να διαβάζεται πως «όποιος … (α)  επιδίδεται επίμονα σε άγρα πελατών ή παρενοχλεί φορτικά τους διερχομένους με σκοπό την άγρα πελατών, ή …». Οι έννοιες «επίμονα» και «φορτικά», ως έντονα υποκειμενικές έννοιες, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν δυσχέρειες στην απόδειξη του αδικήματος ενώπιον δικαστηρίων, ενώ νομοτεχνικά, ήταν όντως περιττές, εφόσον ο απαιτούμενος βαθμός πίεσης, για τη στοιχοιοθέτηση του αδικήματος, συνάγεται ερμηνευτικά τόσο από την έννοια της «άγρας» όσο και από αυτή την έννοια της «παρενόχλησης».

touristes

Περαιτέρω, εισάγονται ειδικά ως αδικηματικές οι συμπεριφορές της ενθάρρυνσης, υποκίνησης, παρότρυνσης, εργοδότησης ή προσφοράς αμοιβής σε άλλον, για να διαπράξει τα αδικήματα που περιγράφονται στις υποπαραγράφους (α) έως (δ) της παραγράφου 1 του άρθρου 188Α, ώστε το αξιόποινο να μην περιορίζεται πλέον στα πρόσωπα που διαπράττουν την άγρα πελατών, που θα μπορούσαν να είναι αλλοδαποί, που μετά τη διενέργεια της καταγγελίας, να μην ήταν εύκολο να εντοπιστούν, αλλά να αγγίζει ευθέως, με όρους φυσικής αυτουργίας αυτοτελούς αδικήματος, και τους υπεύθυνους λειτουργίας των υποστατικών, σε σχέση με τα οποία διεξάγεται η άγρα πελατών.

Το πλαίσιο της χρηματικής ποινής για τα αδικήματα του άρθρου 188Α(1)(α)-(ε) αυξάνεται σε περιπτώσεις πρώτης καταδίκης από τα €1.000,00σεντ στις €2.000,00σεντ, ενώ παραμένει άθικτη η δυνατότητα επιβολής εξάμηνης φυλάκισης ή επιβολής των χρηματικής ποινής και ποινής φυλάκισης σωρευτικά. Μένουν ως έχουν επίσης, η δυνατότητα επιβολής επαυξημένης ποινής φυλάκισης που δεν υπερβαίνει το ένα έτος, σε περίπτωση νέας καταδίκης για τα αδικήματα αυτά εντός χρονικής περιόδου 2 ετών από την προηγούμενη, και η δυνατότητα του Δικαστηρίου να εκδώσει, σε κάθε περίπτωση, παράλληλα με την επιβολή οποιασδήποτε άλλης ποινής, και διάταγμα διακοπής της λειτουργίας του υποστατικού σε σχέση με το οποίο διεξήχθη η άγρα πελατών, για χρονικό διάστημα μέχρι 6 μηνών.

Η διάταξη διαβάζεται, στο σύνολό της σήμερα ως εξής:

188Α- (1) Όποιος σε δηµόσιο χώρο, περιλαµβανοµένων των µεταφορικών µέσων δηµόσιας χρήσης και των κοινόχρηστων χώρων όπου είναι ελεύθερη η πρόσβαση στο κοινό,

(α) επιδίδεται σε άγρα πελατών ή παρενοχλεί τους διερχοµένους µε σκοπό την άγρα πελατών, ή

(β) πλησιάζει πρόσωπο ή οµάδα προσώπων και, µε πιεστικό τρόπο, προβαίνει σε οποιαδήποτε πράξη ή ενέργεια, που δυνατό να παρενοχλήσει το εν λόγω πρόσωπο ή οµάδα προσώπων, µε σκοπό την άγρα πελατών, ή

(γ) παρενοχλεί πρόσωπο ή οµάδα προσώπων, παροτρύνοντάς το εν λόγω πρόσωπο ή οµάδα προσώπων να δεχθεί ή να απορρίψει ταξιδιωτική ή µεταφορική υπηρεσία, υπηρεσία εστίασης ή αναψυχής ή τουριστικού καταλύµατος ή προϊόντα εµπορικού καταστήµατος, ή

(δ) χωρίς άδεια ασκήσεως του οικείου επαγγέλµατος, µεσολαβεί ή συναλλάσσεται ή διαπραγµατεύεται µε πρόσωπο ή µε οµάδα προσώπων, µε σκοπό να κατευθύνει πελατεία σε υπηρεσίες ή καταστήµατα της παραγράφου (γ)

(ε) ενθαρρύνει, υποκινεί, παροτρύνει, εργοδοτεί ή προσφέρει αµοιβή σε άλλον, για να διαπράξει τα αδικήµατα που περιγράφονται στις παραγράφους (α) έως (δ)·

είναι ένοχος ποινικού αδικήµατος και, σε περίπτωση καταδίκης του, τιµωρείται µε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους έξι (6) µήνες ή µε χρηµατική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες ευρώ (€2.000) ή και µε τις δύο αυτές ποινές:

Νοείται ότι η προσφορά εµπορευµάτων προς πώληση από αδειούχους πλανοδιοπώλες δεν συνιστά άγρα πελατών µέσα στην έννοια του παρόντος άρθρου.

(2) Σε περίπτωση µεταγενέστερης καταδίκης του ιδίου προσώπου για αδίκηµα κατά τις διατάξεις του εδαφίου (1), µέσα σε περίοδο δύο (2) ετών από την προηγούµενη καταδίκη, το αδίκηµα τιµωρείται µε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει το ένα έτος ή µε χρηµατική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες λίρες ή και µε τις δύο αυτές ποινές.

(3) Επιπρόσθετα οποιασδήποτε ποινής δυνάµει των εδαφίων (1) και (2), το ∆ικαστήριο, επί τη καταδίκη οποιουδήποτε προσώπου για αδίκηµα κατά τις διατάξεις του εδαφίου (1), δύναται να διατάξει τη διακοπή της λειτουργίας του ταξιδιωτικού γραφείου, ή γραφείου ταξί, ή εστιατορίου, ή κέντρου αναψυχής, ή τουριστικού καταλύµατος ή καταστήµατος, προς όφελος του οποίου διαπράχθηκε το αδίκηµα, για χρονικό διάστηµα που δεν υπερβαίνει τους έξι (6) µήνες.

Σε μια παράλληλη τροποποίηση του Εξωδίκου Ρυθμίσεως Αδικημάτων Νόμου του 1997, Ν.47(Ι)/1997, ως τροποποιήθηκε, ο περί Εξωδίκου Ρυθμίσεως Αδικημάτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2013, Ν.124(Ι)/2013, προνοεί ειδικά για το αδίκημα της άγρας πελατών, που είναι επιδεκτικό εξώδικης ρύθμισης, την έκταση της εξουσίας για εξώδικη ρύθμιση, ώστε σε ειδική παράγραφο που εισάγει αποκλειστικά για το αδίκημα αυτό, να γίνεται σαφές ότι η εξουσία επίδοσης ειδοποίησης εξωδίκου προστίμου δεν αφορά μόνο σε αστυνομικό όργανο, αλλά επιπρόσθετα, σε τροχονόμο ή άλλο υπάλληλο δήμου, εξουσιοδοτημένο από τον οικείο δήμαρχο, στα όρια του οικείου δήμου, σε πρόσωπο που κατέχει τη θέση Επιθεωρητή στον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού εκτός δημοτικών ορίων, σε κάθε πρόεδρο κοινοτικού συμβουλίου στα όρια της οικείας κοινότητας, και σε λειτουργό αρχής τοπικής διοίκησης δεόντως εξουσιοδοτημένο από την οικεία αρχή.

Η νέα τροποποίηση, δόθηκαν ενδείξεις, ότι στοχεύει στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του φαινομένου της άγρας πελατών, που παρουσιάζεται εντονότερα στις τουριστικές περιοχές της Κύπρου. Ίσως να έχουν καταστεί, οι περισσότεροι, μάρτυρες εκδηλώσεων του φαινομένου, όπου διερχόμενοι τουρίστες, και μη, προσεγγίζονται από τους λεγόμενους, και φυσιογνωμικά γνωστούς πλέον, «κράχτες», οι οποίοι δρουν έξωθεν των υποστατικών στα οποία εργάζονται, με επιφωνήματα, χειρονομίες, σφυρίγματα, παλαμάκια, τραγούδια, και άλλους τρόπους, προκειμένου να πειστούν να εισέλθουν σε καταστήματα και κέντρα αναψυχής, και να καταστούν πελάτες των υποστατικών αυτών, αγοράζοντας προϊόντα ή υπηρεσίες. Ως φαινόμενο, θεωρητικά, χρήζει νομικής μεταχείρισης, στο βαθμό που στρεβλώνει τον ελεύθερο ανταγωνισμό, πλήττει την ελευθερία των καταναλωτών, και ειδικότερα των ευάλωτων ομάδων καταναλωτών, και υποβαθμίζει την εικόνα ή την ποιότητα του συνόλου των υπηρεσιών μιας περιοχής προς τον τουρισμό της, ενώ έχει επίσης συνδεθεί με έννοιες όπως ο αντιεπαγγελματισμός, η δυσφήμιση ή η προσβολή της προσωπικότητας. Βέβαια, η ποινική πρόβλεψη δεν αφορά μόνο στους γνωστούς «κράχτες» των τουριστικών χώρων εστιάσεως και αναψυχής, αλλά, στις ακόλουθες συμπεριφορές που διαπράττονται σε δηµόσιο χώρο και όπου η πρόσβαση σε κοινό είναι ελεύθερη:

  1. Άγρα πελατών
  2. Παρενόχληση διερχομένων με σκοπό την άγρα πελατών
  3. Πλησίασμα και, με πιεστικό τρόπο, που δυνατό να παρενοχλήσει, τέλεση οποιασδήποτε ενέργειας, με σκοπό την άγρα πελατών
  4. Παρενόχληση δια της παρότρυνσης αποδοχής ή απόρριψης ταξιδιωτικής ή μεταφορικής υπηρεσίας, υπηρεσίας εστίασης ή αναψυχής ή τουριστικού καταλύματος ή προϊόντα εμπορικού καταστήματος
  5. Μεσολάβηση με σκοπό την κατεύθυνση πελατείας σε ταξιδιωτικές ή μεταφορικές υπηρεσίες, υπηρεσίες εστίασης ή αναψυχής ή τουριστικού καταλύματος ή προϊόντα εμπορικού καταστήματος
  6. Συναλλαγή με πρόσωπο με σκοπό την κατεύθυνση πελατείας σε ταξιδιωτικές ή μεταφορικές υπηρεσίες, υπηρεσίες εστίασης ή αναψυχής ή τουριστικού καταλύματος ή προϊόντα εμπορικού καταστήματος
  7. Διαπραγμάτευση με πρόσωπο με σκοπό την κατεύθυνση πελατείας σε ταξιδιωτικές ή μεταφορικές υπηρεσίες, υπηρεσίες εστίασης ή αναψυχής ή τουριστικού καταλύματος ή προϊόντα εμπορικού καταστήματος
  8. Ενθάρρυνση άλλου για να διαπράξει τα πιο πάνω
  9. Υποκίνηση άλλου για να διαπράξει τα πιο πάνω
  10. Παρότρυνση άλλου για να διαπράξει τα πιο πάνω
  11. Εργοδότηση άλλου για να διαπράξει τα πιο πάνω
  12. Προσφορά αμοιβής άλλου για να διαπράξει τα πιο πάνω

Τι σημαίνει άγρα πελατών; Πότε υφίσταται «παρενόχληση» και πώς διαπιστώνεται από κάποιον τρίτο η πρόκληση παρενόχλησης σε διερχόμενους; Ποιος τρόπος είναι ο «πιεστικός τρόπος» και πώς μετράται η δυνατότητα πρόκλησης παρενόχλησης; Ποιο είναι το περιεχόμενο των θετικών εννοιών της ενθάρρυνσης, υποκίνησης, παρότρυνσης; Είναι αρκετή η ποινικοποίηση της εργοδότησης ή η προσφοράς αμοιβής «για διάπραξη των πιο πάνω» ή θα ήταν επαρκέστερη η εργοδότηση προσώπου ή προσφορά αμοιβής σε πρόσωπο «που διαπράττει τα πιο πάνω», ώστε να μην υπεισέρχεται στην ερμηνευτική προσέγγιση ο σκοπός της εργοδότησης ή της προσφοράς αμοιβής και το εύρος αυτών (που υποδηλώνονται με τον σύνδεσμο «για»), και να αποδίδεται σαφέστερη ποινική διάσταση και σε αυτό το χρέος του εργοδότη ή του προσφέροντος αμοιβή να αποτρέπει τις πιο πάνω συμπεριφορές, ακόμα και εάν ο ίδιος δεν έχει δώσει οδηγίες γι αυτές ή τουλάχιστον στην ανοχή του; Μπορεί η αδράνεια ενός εργοδότη και η απραξία του ως προς το να αποτρέψει περιστατικά «κραχτισμού» τα οποία δεν εξουσιοδότησε με την προσφορά εργασίας ή την προσφορά αμοιβής, να καλυφθεί από το εννοιολογικό περιεχόμενο της ενθάρρυνσης, υποκίνησης ή παρότρυνσης; Όλα αυτά τα ερωτήματα μπορούν να δημιουργήσουν εστίες νομικών θεωρίων και προβληματισμών.

Η εξώδικη ρύθμιση της άγρας πελατών, παρά τη διασαφήνιση της έκτασης της εξουσίας χορήγησης ειδοποιήσεων εξωδίκων προστίμων, που επέτρεψε ο περί Εξωδίκου Ρυθμίσεως Αδικημάτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2013, Ν.124(Ι)/2013, δεν είναι σαφές ότι μπορεί, στην πράξη, να λειτουργήσει βοηθητικά προς το σκοπό της αποτελεσματικής ή αποτελεσματικότερης (από ότι μέχρι σήμερα) αντιμετώπισης ή αποτροπής του φαινομένου, η έκταση του οποίου δεν έχει σκιαγραφηθεί ως τέτοια που να λαμβάνει τη μορφή έξαρσης. Η νομολογία των τελευταίων ετών είναι σχεδόν ανύπαρκτη, σε σχέση με το εν λόγω αδίκημα, το ύψος του εξώδικου προστίμου παραμένει σχετικά χαμηλό, όπως και ο αριθμός των σχετικών καταγγελιών, ενώ η εξουσία εξώδικης ρύθμισης υπήρχε ήδη, στην ίδια έκταση, και πριν τις διασαφηνίσεις του περί Εξωδίκου Ρυθμίσεως Αδικημάτων (Τροποποιητικός) Νόμου του 2013, Ν.124(Ι)/2013. Φαίνεται ότι η τόση ποινική έμφαση που δόθηκε στην εμπορική άγρα πελατών με την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα (Κεφ.154) από τον περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικό) Νόμο του 2013, Ν.125(Ι)/2013, η οποία ενδέχεται να θεωρείται, από ιστορικής και νομικής πλευράς, κάπως υπερβολική, για τα Κυπριακά δεδομένα, θα εξακολουθήσει να σιωπά διακριτικά μπροστά στη διαχρονική αναγκαιότητα αποσυμφόρησης της ποινικής δικαιοσύνης.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.