Το επηρεαζόμενο πρόσωπο της Δ.48,Θ.8(4)

Στην Marc Bonnant και άλλοι, Πολιτική Αίτηση Αρ. 50/2014, ημερομηνίας 12/12/2014, το Ανώτατο Δικαστήριο, στην πρωτοβάθμια δικαιοδοσία του, εξετάζοντας αίτηση για έκδοση προνομιακών ενταλμάτων Certiorari / Prohibition, έκανε μια καλή ανάλυση των δυνατοτήτων της Δ.48,Θ.8(4), υπενθυμίζοντας, ξανά, τις δυνατότητές της.

Η Δ.48,Θ.8(4) υπήρξε (και εξακολουθεί να είναι, σε κάποιο βαθμό) αρκετά διφορούμενη Διαταγή, για την οποία δεν υπάρχει επαρκής ή ομοιόμορφη ερμηνευτική ανάλυση [[1]]. Διαχρονικά, φαίνεται να υπάρχει μια δυσκολία στη διάκριση, μεταξύ, αφενός, της παρέμβασης τρίτου επηρεαζόμενου προσώπου δια της Δ.48,Θ.8(4), και της διαδικασίας παρέμβασης τρίτου προσώπου σε μια κυρίως διαδικασία με σκοπό την υποβολή ένστασης σε προσωρινό διάταγμα, που είναι κάτι διαφορετικό, πέρα από την ανάδειξη, αμφότερων των διαδικασιών παρεμβάσεων, ως διαθέσιμων ένδικων μέσων, στην κρινόμενη περίπτωση, και παρά το ότι, σε περίπτωση οριστικοποίησης του προσωρινού διατάγματος, δεν αποκλείεται η εφαρμογή της Δ.48,Θ.8(4).

Η Δ.48,Θ.8(4) προνοεί τα εξής:

«Any person (other than the applicant) affected by an order made ex parte may apply by summons to have it set aside or varied and the Court or Judge may set aside or vary such order on such terms as may seem just.

(μετάφραση)

Οποιοδήποτε πρόσωπο (άλλο από τον αιτητή[[2]]) επηρεαζόμενο από ένα διάταγμα που εκδόθηκε μονομερώς, μπορεί να αιτηθεί δια κλήσεως για τον παραμερισμό ή την τροποποίηση του, και το Δικαστήριο ή Δικαστής μπορεί να το παραμερίσει ή να το τροποποιήσει υπό τους όρους που θεωρεί δίκαιους.»

Η Δ.48,Θ.8(4) αναφέρεται σε διάταγμα που εκδόθηκε δυνάμει μονομερούς αίτησης, δυνάμει της Δ.48,Θ.8(1), που προβλέπει συγκεκριμένες αιτήσεις, που μπορούν να γίνουν ex parte. Παρόλο που ο κατάλογος της Δ.48,Θ.8(1) δεν είναι εξαντλητικός, η Δ.48,Θ.8(1), δεν αποτελεί, κατ αρχήν, τη νομική βάση για την έκδοση ενδιάμεσου προσωρινού διατάγματος, αφού υπάρχει μια ειδικότερη νομική βάση, που περιβάλλεται και από περαιτέρω δικονομικές δυνατότητες, και διευρυμένες δικαστικές εξουσίες. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι είναι και μια άσχετη Διαταγή. Όταν το μονομερώς εκδοθέν διάταγμα είναι ενδιάμεσο προσωρινό διάταγμα, που δεν έχει οριστικοποιηθεί, άρα, τα ζητήματα είναι ανοιχτά, αυτό (που ενδεχομένως θα έχει επιδοθεί στον τρίτο), δεν προσβάλλεται από τον τρίτο με το ένδικο μέσο της Δ.48,Θ.8(4), αλλά ο τρίτος, κατόπιν παρέμβασης του στην κυρίως διαδικασία, μπορεί να ακουστεί, σε σχέση με το προσωρινό διάταγμα.

Η Μηλίτσα Γ. Κουή ν. Μιχάλη Χριστοδούλου (2010) 1Α Α.Α.Δ 401 είχε ερμηνεύσει την έννοια της φράσης “any person” αρκετά στενά, και ως ακολούθως:

«Η Δ.48, θ.8(4) των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στην οποία βασίστηκε η εφεσείουσα – αιτήτρια για την υποβολή της προαναφερόμενης αίτησής της, δεν παρέχει δικαίωμα, σε τρίτα πρόσωπα (μη διαδίκους), γενικά, υποβολής αίτησης δια κλήσεως με σκοπό την ακύρωση ή την τροποποίηση ενός παρεμπίπτοντος διατάγματος το οποίο εκδόθηκε σε διαδικασία στην οποία τα τρίτα πρόσωπα δεν είναι διάδικοι. Οι λέξεις «any person» (οποιοδήποτε πρόσωπο) στη Δ.48, θ.8(4) δεν καλύπτουν πρόσωπα για τα οποία δεν έχει καταχωρηθεί οποιαδήποτε αίτηση για συνένωση τους ως διάδικους, σε διαδικασία στην οποία τα επίδικα θέματα είναι ανοικτά.»

Βέβαια, και η Μηλίτσα Γ. Κουή (ανωτέρω), παρέχοντας μια τέτοια ερμηνεία για την φράση “any person” της Δ.48,Θ.8(4), ως δικαιολογητική βάση της μη νομιμοποίησης τρίτου προσώπου να χρησιμοποιήσει το ένδικο μέσο της Δ.48,Θ.8(4) για την προσβολή ενδιάμεσου προσωρινού διατάγματος, ενέτεινε, ίσως, τη σύγχυση, αναφορικά με το πιο πάνω εγειρόμενο ζήτημα, της διάκρισης των ειδών παρέμβασης.

Αυτό γιατί αφέθηκε να νοηθεί ότι, στην Δ.48,Θ.8(4), ο προσδιορισμός του αιτητή (ως διάδικου ή τρίτου), έχει κάποια σημασία. Όμως, εάν η Δ.48,Θ.8(4) ήθελε να αναφερθεί σε διάδικο, θα αναφερόταν σε διάδικο. Αναφέρεται σε οποιοδήποτε πρόσωπο, οπότε, δεν μπορεί να αποκλειστεί ο τρίτος. Πέραν τούτου, η αναφορά «other than the applicant» μπορεί να δίνει λόγο ύπαρξης στη Διαταγή αυτή περισσότερο για την προστασία του τρίτου, παρά του «διάδικου στο ζήτημα», που συνήθως έχει διαθέσιμα και άλλα δικονομικά μέσα. Εν πάση περιπτώσει, αυτό που πιστεύω είναι ότι, η Διαταγή αυτή, δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία στην ιδιότητα του αιτητή ως διαδίκου ή τρίτου, παρά το ότι το φραστικό της ολίσθημα κεντρίζει, όντως, την ερμηνευτική προσοχή. Εξάλλου, η ιδιότητα κάποιου ως «διάδικου στην αγωγή» δεν του δίνει και αυτόματο δικονομικό δικαίωμα με βάση την Δ.48,Θ.8(4). Αναδιατυπώνοντας την Διαταγή αυτή, θα έλεγα πως:

«Κάθε πρόσωπο που επηρεάζεται από ένα διάταγμα που εκδόθηκε μονομερώς, ανεξάρτητα από το εάν είναι διάδικος στην αγωγή ή όχι και ανεξάρτητα από το εάν είναι διάδικος στο συγκεκριμένο ζήτημα ή όχι, μπορεί να αιτηθεί δια κλήσεως για τον παραμερισμό ή την τροποποίηση του εν λόγω διατάγματος, και το Δικαστήριο ή Δικαστής μπορεί να το παραμερίσει ή να το τροποποιήσει υπό τους όρους που θεωρεί δίκαιους.»

Γενικά, η Δ.48,Θ.8(4), παρέχει ένδικο μέσο και δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη σε κάθε πρόσωπο, ανεξάρτητα από το εάν έχει παρέμβει ή όχι στην κυρίως διαδικασία, και ανεξάρτητα από το εάν έχει ή όχι την ιδιότητα του διαδίκου, και χωρίς να θέτει τεχνικά εμπόδια (που εάν ήθελε να έθετε), να αιτηθεί τον παραμερισμό ή την τροποποίηση διατάγματος, που εκδόθηκε δυνάμει της Δ.48,Θ.8(1) (που αφήνει περιθώριο να σημαίνει, σε κάθε περίπτωση, μονομερώς), αρκεί να αποδείξει ότι, επηρεάζεται από το διάταγμα αυτό. Το ζήτημα της παρέμβασης, ως ξεχωριστό δικονομικό διάβημα, δεν θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερο, όταν ο λόγος γίνεται για την απευθείας χρήση της Δ.48,Θ.8(4). Περαιτέρω, θα έλεγα ότι, μόνη ουσιώδης προϋπόθεση της Δ.48,Θ.8(4), είναι ότι ο αιτητής (τρίτος ή διάδικος) θα πρέπει να αποδείξει ότι επηρεάζεται από το εκδοθέν διάταγμα, ότι είναι επηρεαζόμενο πρόσωπο (person affected by the order), ιδιότητα με την οποία αποκτά αυτό το δικονομικό δικαίωμα, και η οποία του παρέχει locus standi, με βάση τη Διαταγή αυτή. Η ορολογία μπορεί να παραπέμπει κάπως σε νόρμες διοικητικού δικαίου (π.χ. «έννομο συμφέρον»), ωστόσο, δεν θα απέκλεια τη χρησιμότητα του δανεισμού της νομικής σκέψης. Νοείται ότι, το αιτητικό, με βάση αυτή τη Διαταγή, είναι ο παραμερισμός ή η τροποποίηση του προσβαλλόμενου διατάγματος.

Ο νομικά σημαντικός επηρεασμός, όπως τον αντιλαμβάνομαι, είναι η άσκηση επίδρασης στη διαμόρφωση (άλλως πώς η αλλοίωση) του status κάποιου προσώπου, που ενεργοποιεί συμφέρον, οικονομικής ή άλλης φύσης, και αντίστοιχη ανάγκη, και κατ’επέκταση, δικαίωμα δικαστικής προστασίας. Περαιτέρω, ο επηρεασμός εξετάζεται στη βάση πραγματικών γεγονότων. Στη δικονομία, γενικά, και σε σχέση με τα ζητήματα ενεργητικής νομιμοποίησης είθισται, ως «επηρεασμός», να εννοείται πάντα ο άμεσος και ουσιαστικός επηρεασμός. Περαιτέρω, πριν την υποβολή του δραστικού αιτήματος, σε σχέση με την ανατροπή της κατάστασης που, κατ’ισχυρισμό, τον «επηρεάζει», ο αιτητής, εάν είναι τρίτο πρόσωπο, συνήθως ζητά την αναγνώριση του δικαιώματος του να αιτείται, που όμως στο πλαίσιο της Δ.48,Θ.8(4) ταυτίζεται εννοιολογικά (και δικονομικά) με τη δικαστική επιβεβαίωση του κατ’ισχυρισμόν επηρεασμού του. Σε αυτό το σημείο νομικής σκέψης αρχίζει ίσως να θολώνει τα νερά το ζήτημα της παρέμβασης, αλλά ουσιαστικά το «δικαίωμα παρέμβασης», όταν ο λόγος γίνεται για την Δ.48,Θ.8(4) ασκείται μέσα από την ίδια τη χρήση της Δ.48,Θ.8(4). Όταν ο λόγος γίνεται για την Δ.48,Θ.8(4), δεν χρειάζεται ξεχωριστό δικονομικό διάβημα παρέμβασης (να προηγηθεί αίτηση με την οποία να ζητά ο τρίτος να παρέμβει), υπάρχει απλά κάπως μεγαλύτερο βάρος στον τρίτο (άσχετα εάν είναι και διάδικος στην αγωγή για άλλα ζητήματα), να αποδείξει την ιδιότητα με την οποία αιτείται, μέσα από την θεμελίωση του επηρεασμού του, και το δικαίωμα ακρόασης του.

——————————————

[[1]] Βλ. Celestial Holdings Group Ltd ν 1) 1.  Eastfield Capital (Cyprus) Ltd, κ.α. Αρ.αγ.866/2012 Ε.Δ.Λευκωσίας, ημερομηνίας 03/09/2012 (υπό Λ. Παρπαρίνου ΠΕΔ, τότε), η οποία συνοψίζει τις διάφορες απόψεις.

[[2]] Σε κάποιες περιπτώσεις βλέπουμε τη μεταφορά, στην ελληνική, της φράσης “other than the applicant” ως «μη διαδίκου», που μπορεί να έχει μια πιο λογική συνοχή, αλλά δεν αποδίδει το γράμμα. Μάλιστα, οδηγεί σε ερμηνεία που μάλλον δεν υποστηρίζεται, ότι οι προϋποθέσεις για να υποβάλει κάποιος αίτηση για παραμερισμό διατάγματος που εκδόθηκε μονομερώς θα πρέπει να είναι είτε διάδικος είτε επηρεαζόμενο πρόσωπο. Η Διαταγή αυτή θεωρώ ότι δίνει δικαίωμα σε οποιοδήποτε πρόσωπο επηρεάζεται, και η αναφορά σε «μη διάδικο» ή πρόσωπο άλλο από τον αιτητή (ανάλογα με τη επιλεγμένη μετάφραση), προσδιορίζει μεν την ιδιότητα του εν δυνάμει αιτητή να είναι και τρίτος (σε σχέση με τους διαδίκους της υπόθεσης), χωρίς όμως να υπονοεί και κατ’ανάγκην ότι το να είναι κάποιος διάδικος μπορεί αυτόματα να χρησιμοποιήσει την Δ.48,Θ.8(4) και να αιτείται παραμερισμό διαταγμάτων που εκδόθηκαν μονομερώς σε σχέση με άλλο διάδικο, ακόμα κι αν δεν είναι επηρεαζόμενο πρόσωπο στη συγκεκριμένη διαδικασία. Περαιτέρω, ακόμα και αυτή η έννοια του «διαδίκου», εάν δεχθεί κανείς ότι η Διαταγή αναφέρεται σε «διάδικο» (party), είναι στενή, τόσο, ώστε «διάδικος» να εννοείται το πρόσωπο στο οποίο αφορά συγκεκριμενο ζήτημα, και όχι το πρόσωπο που συμμετέχει ως μέρος στην αγωγή, στην οποία μπορούν να υπάρχουν πολλοί ενάγοντες ή πολλοί εναγόμενοι.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s