Το τέλος της απόλυτα ελεύθερης διαδοχής για τους Άγγλους υπήκοους στην Κύπρο

2136serwill2-thumb-large

Δημοσιεύτηκε την 03/07/2015 ο περί Διαθηκών και Διαδοχής (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015, Ν.96(Ι)/2015. Μεταξύ άλλων με την προσθήκη του άρθρου 23Α ο Νόμος δίνει την δυνατότητα στο Δικαστήριο, μετά από αίτηση ενδιαφερόμενου προσώπου και εφόσον το Δικαστήριο πειστεί ότι περί αυτού πρόκειται και θεωρήσει δίκαιο υπό τις περιστάσεις, να διορθώνει λάθος ή παράλειψη στις διατυπώσεις εγκυρότητας διαθήκης του άρθρου 23 και γραμματικό ή αριθμητικό λάθος στο κείμενο της διαθήκης διασώζοντας το κύρος της.

Το άρθρο 42, που αφορούσε στην απόλυτη ελευθερία διάθεσης σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. Άγγλοι υπήκοοι καθ’όσον αφορά την κινητή και ακίνητη περιουσία και αλλοδαποί καθ’όσον αφορά την κινητή περιουσία), διαγράφηκε (χωρίς αντίστοιχη τροποποίηση του άρθρου 41 που επιφυλάσσεται υπέρ του άρθρου 42) χωρίς αντικατάστασή του, μάλλον εκ του αποτελέσματος διευρύνοντας την εφαρμογή του άρθρου 41 που ρυθμίζει το διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς τελικά σε όλες τις περιπτώσεις.

Αυτό ενώ στην Βουλή συζητούνταν η πρόταση ακριβώς για το αντίθετο, δηλαδή για την επέκταση του (πρώην) άρθρου 42 γενικά σε όλους τους αλλοδαπούς (καθ΄όσον αφορά κινητή και ακίνητη περιουσία), με σκοπό να καταστεί η Κύπρος πιο φιλική ως χώρα μόνιμης διαμονής για συνταξιούχους και αλλοδαπούς επιχειρηματίες. Φαίνεται ότι εκείνη η εισήγηση περί του άρθρου 42 κατέληξε ενώπιον διϊστάμενων απόψεων (ενδεχομένως και δικαιολογημένα, εάν εστιάσουμε στην επαναφορά της ισότητας που ήταν αναγκαία), οπότε και το άρθρο αυτό διαγράφηκε εντελώς.

Αυτή βέβαια η συγκυρία αλλάζει άρδην το μέχρι σήμερα πολύχρονο καθεστώς, με βάση το οποίο αρκετοί Άγγλοι κυρίως υπήκοοι επωφελούνταν του καθεστώτος καταρτίζοντας διαθήκη στην Κύπρο. Σημειωτέον ότι το Ηνωμένο Βασίλειο επέλεξε να μην συμμετέχει προς το παρόν ούτε στα σχετικά ευρωπαϊκά δρώμενα βλ. Κανονισμός (ΕΕ) 650/12 και Κανονισμός (ΕΕ) 1329/14.

LAW-1

Για το άρθρο 23Α δίνεται αναδρομική ισχύς ώστε αυτό να αφορά και στη δυνατότητα διόρθωσης ήδη υφιστάμενων διαθηκών που δεν ακυρώθηκαν.

Δεν συμβαίνει το ίδιο με το άρθρο 42. Ο Νόμος, ελλείψει μεταβατικής διάταξης, σε σχέση με την διαγραφή του άρθρου 42, ισχύει από την δημοσίευσή του. Θα μπορούσε εύκολα να υποθέσει κανείς ότι άρα και οι διαθήκες που καταρτίστηκαν πριν από τη θέση σε ισχύ του Ν. 96(Ι)/2015, δηλαδή πριν από την 03/07/2015, έχοντας υπόψη το παλαιό άρθρο 42, δεν θα τεθούν υπό τον μεταγενέστερο περιορισμό διαδοχής (γιατί περί μεταγενέστερου περιορισμού διαδοχής πρόκειται). Θα πρέπει όμως να υπάρχει στα υπ’όψη το εξής: Σύμφωνα με το άρθρο 36 κάθε διαθήκη ερμηνεύεται ότι ισχύει από τον θάνατο του διαθέτη. Επομένως αν η έκφραση της βούλησης ενός διαθέτη καθίσταται αντίθετη με μεταγενέστερό της νομικό καθεστώς (που εισάγει τύπο, όπως έγινε στο ελλαδικό κληρονομικό δίκαιο σε σχέση με τις ιδιόχειρες διαθήκες, ή άλλο περιορισμό), ο εν ζωή διαθέτης, θα ήταν πιο ασφαλές να σπεύσει, ενεργώντας ανάλογα, παρά να διακινδυνεύσει την εγκυρότητα της τελευταίας του βούλησης.

Η διαγραφή της εξαίρεσης του άρθρου 42 θα μπορούσε να σημαίνει ταυτόχρονα την καθιέρωση της αναγκαστικής διαδοχής καί στην περίπτωση των αλλοδαπών, κατ’επέκταση την δημιουργία ομάδας εν δυνάμει δικαιούχων. Θα εμφανιστεί στην πράξη περίπτωση διεκδίκησης νόμιμης μοίρας αναφορικά με διαθήκη που καταρτίστηκε υπό καθεστώς ελευθερίας διάθεσης, αλλά την οποία ήρθε ουσιαστικά ο Νόμος και ‘απέκρουσε’. Η θεώρηση ότι ο εν ζωή διαθέτης έχει περιθώριο υπαγωγής της εκφρασμένης του βούλησης στο νέο καθεστώς θα μπορούσε να θεωρηθεί επικρατέστερη, αφού συνάδει και με την πράξη της διαγραφής (αντί της κατάργησης). Έπειτα, η έκφραση της τελευταίας βούλησης ως μονομερής τυπική πράξη είναι ούτως ή άλλως επιρρεπής σε αλλαγές και μεταγενέστερες καταστάσεις καί του διαθέτη αλλά καί με μιαν ευρύτερη κοινωνική διάσταση.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.