Ανεπάρκεια αποζημιώσεων για αστικό αδίκημα και άρθρο 8 της ΕΣΔΑ: Μια παράξενη επέκταση

compensation-jpg

Η χθεσινή Otgon v. the Republic of Moldova (αίτηση αρ. 22743/07), 25.10.2016, παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ειδικά εάν διατηρηθεί η γραμμή της, και ειδικότερα για τα αστικά αδικήματα που σχετίζονται με βλάβη στην υγεία.

Το ΕΔΔΑ στην Otgon διαπίστωσε παράβαση του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ  (σεβασμός ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής), λόγω της ανεπάρκειας των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν από τα Δικαστήρια της Μολδαβίας προς όφελος της προσφεύγουσας, για σωματική και ψυχική βλάβη (σοβαρή δυσεντερία για την οποία υπήρξε νοσηλεία 2 εβδομάδων), που υπέστη η ίδια και η θυγατέρα της, μετά από κατανάλωση μολυσμένου πόσιμου νερού (ευθύνη που αποδείχθηκε), και αναλογικά με αυτήν. Με την αγωγή της, η προσφεύγουσα, αξίωνε €6.700,00, επιδικάστηκαν προς όφελος της πρωτοδίκως €648,00 για φυσική και ψυχική βλάβη μαζί, και κατ’ έφεση, υπήρξε μείωση σε €310,00, χωρίς αιτιολόγηση για τη μείωση αυτή, βάσει των ίδιων πραγματικών περιστατικών.

Κατά το ΕΔΔΑ, δεν εκτιμήθηκε ορθά από τα Μολδαβικά Δικαστήρια η έκταση της βέβαιης σωματικής και ψυχικής βλάβης, για την οποία χρειάστηκε νοσηλεία 2 εβδομάδων (από αυτό μόνο το γεγονός, ανεξαρτήτως εάν δεν υπήρξε μαρτυρία για τις υπόλοιπες επιδεινώσεις που ισχυρίζονταν η προσφεύγουσα ότι προέκυψαν), και για την οποία επιδικάστηκε ποσό αποζημίωσης πολύ χαμηλότερο και από αυτό το ελάχιστο που επιδικάζει το ΕΔΔΑ σε συναφείς περιπτώσεις. Το γεγονός ότι επιδικάστηκαν κάποιες αποζημιώσεις δεν αναιρεί, κατ’ ανάγκη, το status της προσφεύγουσας ως θύμα κάποιας παράβασης, εάν το ύψος των αποζημιώσεων δεν επαρκεί για τη δικαστική θεραπεία.

Η παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας από το Κράτος, ως συστατικό στοιχείο του αστικού αδικήματος, υπήρχε ως δεδομένη, και ταυτίστηκε, κατά την προσέγγιση της πλειοψηφίας του ΕΔΔΑ, με παράβαση του δικαιώματος 8 της ΕΣΔΑ, στο βαθμό που συνυφαίνεται με την υγεία της προσφεύγουσας από βλαπτικό περιβάλλον, και εφόσον η εμβέλεια του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ είναι ευρεία, ώστε να περιλαμβάνει τη σωματική και ψυχολογική ακεραιότητα του ατόμου[1]. Παρόλο που δεν υπάρχει άμεσο  δικαίωμα σε καθαρό  και ήσυχο περιβάλλον, όταν το άτομο βλάπτεται σοβαρά και άμεσα από θόρυβο ή μόλυνση ή συναφή αιτία, τότε μπορεί να προκύψει θέμα που συνυφαίνεται με το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ[2]. Ειδικά όταν η βλάβη δημιουργείται με ενέργεια του Κράτους ή από παράλειψη του Κράτους να ρυθμίσει το θέμα σχετικά. Όταν η υπόθεση αναλύεται υπό το άμεσο καθήκον του Κράτους να προβεί σε θετική ενέργεια, για να διασφαλίσει τα δικαιώματα του ατόμου υπό το άρθρο 8 § 1 της ΕΣΔΑ, η απόκλιση θα πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις της § 2 και τις εφαρμοστέες αρχές[3].

Η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη. Υπήρξε μια αρκετά πιο ενδιαφέρουσα απόκλιση, από τον έντιμο Δικαστή Lemmens, στη βάση του ότι, ήταν απλά μια υπόθεση αστικού αδικήματος, που αποζημιώθηκε, στην έκταση που αποφάσισε το εγχώριο δικαστήριο, και δεν είχε υποβληθεί εγχώρια παράπονο για παράβαση του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ. Ο Δικαστής Lemmens δεν θεώρησε ότι μια υπόθεση συνήθους αστικού αδικήματος μπορεί να αναχθεί σε υπόθεση παράβασης του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ λόγω εκτιμώμενης, ως χαμηλής, της αποζημίωσης που έχει επιδικαστεί, με μια τέτοια επέκταση στην ερμηνευτική εμβέλεια του άρθρου αυτού. Εξάλλου (προσθέτω, ακολουθώντας ίδια γραμμή με τη μειοψηφία, στην προκειμένη περίπτωση), με μια τέτοια προσέγγιση, ως της πλειοψηφίας,  σε σχέση με την ερμηνεία του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ, θα μπορούσε να προκληθεί κάποια ανησυχία, ότι σα να λειτουργεί, το ΕΔΔΑ, ως ένα Δικαστήριο περαιτέρω δικαιοδοσίας για κάθε κράτος-μέλος, ώστε, δια του μηχανισμού της ενδεχόμενης παράβασης του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ, να εξαναγκάζει σε κάποιου είδους (ανέφικτη κατά τα λοιπά) ισαξία και στις αποζημιώσεις που επιδικάζουν τα Δικαστήρια, κράτη-μέλη της ΕΕ.

——————

[1] X and Y v. the Netherlands, 26 Μαρτίου 1985, § 22, Σειρά A αρ. 91, Pretty v. the United Kingdom, αρ. 2346/02, § 61, ECHR 2002‑III και G.B. and R.B. v. the Republic of Moldova, αρ. 16761/09, § 29, 18 Δεκεμβρίου 2012

[2] Powell and Rayner v. the United Kingdom, 21 Φεβρουαρίου 1990, § 40, Σειρά A αρ. 172, López Ostra v. Spain, 9 Δεκεμβρίου 1994, § 51, Σειρά A αρ. 303‑C, Guerra and Others v. Italy, 19 Φεβρουαρίου 1998, § 57,Reports of Judgments and Decisions 1998‑I και Hatton and Others v. the United Kingdom [GC], αρ. 36022/97, § 96, ECHR 2003‑VIII

[3] Hatton and Others, ανωτέρω, § 98

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s