Η γη γυρίζει!

Η κατάργηση της διαιτησίας από τον Συνεργατισμό με τον Νόμο που φαίνεται να ψηφίστηκε από τη Βουλή χθες (24.03.2017) στη βάση της πρότασης νόμου αρ. φακ. 23.02.057.015-2016, είναι, αναμφίβολα, μια σημαντική νομοθετική εξέλιξη, η οποία θα μελετηθεί όταν δημοσιευτεί ο τροποποιητικός Νόμος και φυσικά όταν προκύψουν τα πρώτα αποτελέσματα της πρακτικής εφαρμογής του.

Αυτή την εξέλιξη έσπευσαν διάφοροι να δουν θετικά, υπό ένα δικό τους πρίσμα θεώρησης των πραγμάτων ή ενδεχομένως για λόγους δικών τους συμφερόντων (π.χ. ενίσχυση του έργου άλλων θεσμών ή αύξηση δικαστηριακών υποθέσεων, κλπ.).

Η ουσία, όμως, είναι ότι ένας θεσμός, ο θεσμός της διαιτησίας, ο οποίος υπό άλλες (κανονικές) συνθήκες θα μπορούσε να λειτουργεί βοηθητικά στην επίλυση των προβλημάτων στη σχέση, δεν λειτούργησε ορθά στην προκειμένη περίπτωση. Αυτό, αντικειμενικά, είναι αρνητικό, από οποιαδήποτε πλευρά και να το δει κανείς. Είναι αρνητικό γιατί, όπως ήταν δομημένος, δεν ενέπνευσε το δίκαιο σε κάθε εμπλεκόμενη πλευρά.

Το πατιρντί των πολεμοχαρών, που πηγάζει από την θεώρηση ότι ο διαιτητής ήταν διαιτητής σε αγώνα που υποστήριζε μόνο τον ένα παίκτη και από το ενδεχόμενο, με την κατάργησή του, να επέλθει (επιθυμητή γι’ αυτούς) μεγιστοποίηση της αντιπαλότητας και αντιπαράθεσης των δανειοληπτών με τα πιστωτικά ιδρύματα και διάχυσης και εμπέδωσης ενός είδους ανυπακοής σε συμβατικές και έννομες υποχρεώσεις, ακολουθούμενο από διάφορα ακραία συνθήματα περί σπασίματος των αλυσίδων υποδούλωσης, εκτός από αλλοπρόσαλλο, αντανακλά μια διαστρεβλωμένη αντίληψη του δικαίου, αλλά και του ίδιου του πνεύματος του Συνεργατισμού, στην προκειμένη περίπτωση.

Σε υποθέσεις χρηματικών οφειλών (από οποιοδήποτε είδος σύμβασης κι αν απορρέουν), το μεγαλύτερο και πιο επικίνδυνο, ίσως, λάθος του προσώπου που εισέρχεται σε θέση οφειλέτη (μια θέση στην οποία μπορεί να εισέλθει ο καθένας) είναι να προσπαθεί ν’ αποφύγει το πρόβλημα, αποδεικνύοντας ότι αυτό δεν υπάρχει ή ότι δεν είναι δικό του ή ότι φταίνε όλοι οι άλλοι εκτός από τον ίδιο (στρουθοκαμηλισμός).

Ο τρόπος, όμως, με τον οποίον επιλέγει κάποιος να επιλύσει ένα κατά τα λοιπά πολύ συνηθισμένο πρόβλημα οικονομικού αδιεξόδου, μια οικονομικοκοινωνική του κρίση, αν μη τι άλλο, επιδρά και στην κοινωνική του υπόσταση και στην κοινωνική προσωπικότητά του. Και κάποτε η σκέψη, την ώρα του καφέ, είναι ότι, είναι ένα δυσάρεστο φαινόμενο, άνθρωποι με πολύ καλές δυνατότητες και προοπτικές να συνέλθουν σύντομα από το πλήγμα τους, ν’ αποκτούν, στα καλά καθούμενα, το προφίλ του «πατταξιή», επειδή παροξύνονται οι δικηγόροι τους στο να αμφισβητούν, με διάφορους εφευρετικούς τρόπους, το ότι η γη γυρίζει, ή επειδή συντηρούν την πεποίθηση ότι, με κάποιου είδους δικονομικά μάγια, τα οποία ανέχεται το δικαστικό μας σύστημα, μπορεί να προκύψει κάποια ουρανοκατέβατη λύση.

Ο τρόπος επίλυσης του προβλήματος της μη ύπαρξης οικονομικής δυνατότητας, που δημιουργεί και την αδυναμία ανταπόκρισης στην οφειλή, πρέπει ν’ αρχίσει να ξεφεύγει, κάποια στιγμή, από τέτοιου είδους προσεγγίσεις, οι οποίες έδειξαν ότι δεν έχουν καταφέρει οτιδήποτε μέχρι στιγμής ή ότι και οι ίδιες μπορεί να νοσούν. Γιατί απλά η γη γυρίζει.

(α) Μια καλή αρχή είναι η κατανόηση της ύπαρξης του προβλήματος και της φύσης του, η συνειδητοποίηση ότι το άτομο βρίσκεται σε μια οικονομικοκοινωνική κρίση. Ότι το πρόβλημα αφενός είναι κάτι που μπορεί πολύ απλά να συμβεί σε οποιονδήποτε και οπουδήποτε και δεν είναι κάτι ηθικοκοινωνικά κακό, αφετέρου ανεξαρτήτως του τι και ποιος ευθύνεται γι’ αυτό, εφόσον δημιουργείται, αφορά και στα δύο συμβαλλόμενα μέρη, αλλά και σε τρίτα πρόσωπα.

(β) Ένα δεύτερο στάδιο είναι αυτό της μέτρησης και αξιολόγησης του προβλήματος, η κατανόηση των πιθανών αιτιών του (οι οποίες μπορεί να εντοπίζονται και στις δύο πλευρές) και της έκτασης των συνεπειών του.

(γ) Ένα τρίτο στάδιο είναι η κατάρτιση συγκεκριμένου πλάνου, με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα, για την εύρεση ή δημιουργία οικονομικής δυνατότητας, πόρων. Αυτό είναι το βασικό ζητούμενο, πέρα από διάφορες άλλες επιμέρους διορθωτικές κινήσεις, όπου εντοπίζονται λάθη ή όπου δεν εντοπίζονται λάθη αλλά μπορούν να γίνονται διορθώσεις. Οποιεσδήποτε διορθώσεις κι αν γίνουν, δεν θα επιλυθεί το πρόβλημα, εάν ο οφειλέτης εξακολουθεί να μην μπορεί ν’ ανταποκριθεί στο όποιο χρέος.

(δ) Έπειτα, η διαχείριση των διαθέσιμων πόρων με σκοπό τη σταδιακή εξόφληση.

(ε) Σε ένα τελευταίο στάδιο επιβεβαιώνεται η επούλωση και η προοπτική για περαιτέρω ανάπτυξη.

Ο λόγος γίνεται για σοβαρούς τρόπους επίλυσης χωρίς νομική αλλοίωση ή νομικό κανιβαλισμό, κάτι που είδαμε να συμβαίνει με πολλές νομοθετικές απόπειρες. Ο λόγος γίνεται για κοινωνικονομική ωρίμανση και εξέλιξη. Αυτή δεν είναι γνωστό εάν θα επέλθει με την κατάργηση της διαιτησίας στον Συνεργατισμό, εφόσον ακόμα κι αν αυτή είναι θετικό βήμα, και πάλι, δεν αρκεί από μόνο του.

Εάν δεν υπάρχει η διαπραγματευτική δυνατότητα ή ο οφειλέτης αισθάνεται ότι δεν μπορεί να χειριστεί το  (πολύπλευρο) πρόβλημα μιας οικονομικοκοινωνικής κρίσης μόνος του και χρειάζεται στήριξη ή καθοδήγηση (που επίσης δεν είναι κάτι κακό να νιώθει αυτή την ανάγκη), υπάρχει και η πιο υγιής επαγγελματική παρέμβαση και αρωγή για τον σκοπό αυτό: Αυτή της επίλυσης δια της οικονομικοκοινωνικής εξυγίανσης (κατ’ ουσία διεπιστημονική προσέγγιση: νομική, κοινωνική, οικονομική, ψυχολογική). Η προσέγγιση αυτή, μεταξύ άλλων, περιφρουρεί την κοινωνική υπόσταση και ζωή του οφειλέτη, κατά τη διάρκεια αντιμετώπισης του προβλήματος, σ’ όλα τα στάδιά της, κοστίζει, μάλλον, πολύ λιγότερα από 7 χρόνια τυφλής εκκρεμοδικίας, τόκων και εξόδων. Πέραν του ότι είναι απειροπλασίως ωφελιμότερη. Και ο σκοπός δεν είναι μόνο να βγει ο οφειλέτης από την οικονομικοκοινωνική του κρίση όσο το συντομότερο δυνατόν και χωρίς νέες πληγές, αλλά να βγει απ’ αυτήν δυνατότερος, εξοπλισμένος με γνώση και ικανότητες, σχετικά με τους παράγοντες οι οποίοι μπορεί να οδηγούν σε τέτοιες κρίσεις, τους τρόπους προφύλαξης και αντιμετώπισής τους.

Δεν έχουμε δει, ακόμα, στην Κύπρο καλά οργανωμένες επαγγελματικές διεπιστημονικές ομάδες και άρτια προγράμματα – επαγγελματικά προϊόντα διαχείρισης οικονομικοκοινωνικών κρίσεων, με τέτοιες υψηλές προδιαγραφές. Στη βάση μιας τέτοιας θεραπευτικής προσέγγισης, μπορεί να εμφανίστηκαν κάποια προγράμματα που ανταποκρίνονται, κυρίως, σε μεγάλες εταιρείες με πολύπλοκες επιχειρήσεις, προγράμματα που παρέχουν φορείς υπηρεσιών που μπορούν ν’ απασχολούν πρόσωπα διαφόρων ειδικοτήτων. Ωστόσο, ο λόγος δεν γίνεται ακόμα για δικηγορικά γραφεία με μόνιμες ομάδες διαχείρισης κρίσεων που ν’ απαρτίζονται από νομικούς, κοινωνιολόγους, επικοινωνιολόγους, οικονομολόγους, ψυχολόγους, κλπ., που να παρέχουν σταθερά το προϊόν αυτό, σε κάποια ποιοτική βάση. Ο διαχρονικός στόχος, φυσικά, είναι να υπάρξουν μοντέλα τέτοιων σύγχρονων και καινοτόμων επαγγελματικών υπηρεσιών (πακέτα διεπιστημονικής προσέγγισης), τα οποία να είναι ευέλικτα και να μπορούν ν’ ανταποκριθούν και σε μεμονωμένα άτομα και σε μικρότερης εμβέλειας προβλήματα, πιο καθημερινά, της διπλανής πόρτας. Αυτή είναι μια πραγματική επιχειρηματική πρόκληση σήμερα. Και δεν χρειάζεται γι’ αυτήν καμία Βουλή, κανένα Δικαστήριο και κανένας Νόμος. Απλά εμείς και ο καλός μας εαυτός.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.