Ψυχιατρική ζημιά (πρωτογενής και δευτερογενής) λόγω μαρτυρίας περιγεννητικής ασφυξίας

Πρόσφατα, εκδόθηκε από High Court (Queens Bench Division) απόφαση στην Re (A Minor by her mother and litigation friend LE) and others v. Calderdale & Huddersfield NHS Foundation Trust [2017] EWHC 824 (QB).

Πρόκειται για μία ακόμα υπόθεση από τις σχετικά λίγες, όπου υπήρχε απαίτηση για δευτερογενή θυματοποίηση από ιατρική / κλινική αμέλεια, με αναφορά στο «νευρικό σοκ» που υπέστησαν η μητέρα και η γιαγιά, οι οποίες «μαρτύρησαν» τον δύσκολο τοκετό. Η Ενάγουσα, η οποία ενήγαγε δια της μητέρας της, για την προσωπική της βλάβη, κατά τον τοκετό είχε υποστεί οξεία υποξική – ισχαιμική προσβολή (περιγεννητική ασφυξία) και ισχυρίζονταν αμέλεια εκ της καθυστέρησης στη διαχείριση και περάτωση του τοκετού της (λόγω δυστοκίας ώμων).

Δεν θα γίνει αναφορά στο παρασκήνιο και τα επιμέρους θέματα σε σχέση με την αμέλεια, εξάλλου δεν υπήρχε και οτιδήποτε νομικά πρωτόγνωρο. Το ενδιαφέρον παρουσιάζει η βάση της δευτερογενούς θυματοποίησης, δηλαδή της ψυχιατρικής ζημιάς η οποία προκλήθηκε από το ζημιογόνο γεγονότος που οδήγησε στην πρωτογενή ζημιά ή ως αποτέλεσμα της πρωτογενούς ζημιάς.

Αυτό γιατί αφενός αυτού του είδους η ζημιά δεν παρουσιάζεται ή δεν προωθείται συχνά και είναι δυσαπόδεικτη, αφετέρου γιατί, στην προκειμένη περίπτωση, όπου τελικά προωθήθηκε, δόθηκε και η ευκαιρία να επαναληφθεί: πότε η μητέρα, κατά τον τοκετό, θεωρείται δευτερογενές και πότε πρωτογενές θύμα. Αλλά και η διάσταση να ειδωθεί σε σχέση με την όμοια απαίτηση της γιαγιάς.

Τη διεκδίκηση αποζημιώσεων για ψυχιατρική ζημιά, με αναφορά, κυρίως, σε «νευρικό σοκ», διέπουν συγκεκριμένοι νομικοί «περιορισμοί», οι οποίοι αναπτύχθηκαν στις Mcloughlin v. O’Brian [1983] AC 410 και Alcock v. Chief Constable of South Yorkshire Police [1992] 1 AC 310 («οι μηχανισμοί ελέγχου»), για τους οποίους έγινε αναφορά και παλαιότερα σε αυτό τον χώρο.

Οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν, προκειμένου να στοιχειοθετηθεί ευθύνη για δευτερογενή ζημιά, είναι, εν ολίγοις:

(α) Επαρκής εγγύτητα, τόσο συναισθηματική, με αναφορά στην αγάπη και την αφοσίωση προς το πρωτογενές θύμα, όσο και χωροχρονική, σε σχέση με το ζημιογόνο γεγονός της αδικοπραξίας, και

(β) Η πρόκληση ψυχιατρικής πάθησης εξαιτίας της σύλληψης του γεγονότος, ιδίως δια ιδίων αισθήσεων.

Στη Liverpool Women’s Hospital NHS Foundation Trust v Ronayne [2015] EWCA Civ 588; [2015] PIQR λέχθηκε (από Tomlinson LJ) ότι:

«A visitor to a hospital is necessarily to a certain degree conditioned as to what to expect, and in the ordinary way it is also likely that due warning will be given by medical staff of an impending encounter likely to prove distressing.

What is required in order to found liability is something which is exceptional in nature.»

Δηλαδή, ένας επισκέπτης σε ένα νοσοκομείο, βρίσκεται αναγκαστικά και σε τέτοια κατάσταση, ως προς το τι να αναμένει, ως ένα βαθμό, και στη συνήθη πορεία των πραγμάτων μπορεί να έχει τύχει και προειδοποίησης από το ιατρικό προσωπικό για μια επικείμενη εμπειρία, η οποία μπορεί να του προκαλέσει οδύνη. Επομένως, ό,τι απαιτείται, για να στοιχειοθετηθεί η ευθύνη, είναι αυτό το γεγονός, το τραυματικό γεγονός, να είναι εξαιρετικής φύσης, με την έννοια, ενδεχομένως, του αναπάντεχου λογικά και του ξαφνικού (του αιφνίδιου).

Στην υπό αναφορά υπόθεση, απασχόλησε για μία ακόμα φορά το ζήτημα, εάν η μητέρα που γεννά και το τραυματικό γεγονός λαμβάνει χώρα όταν το έμβρυο δεν αποχωρίζεται ακόμα το μητρικό σώμα, θα πρέπει να θεωρείται πρωτογενές ή δευτερογενές θύμα. Με δεδομένο ότι, στο στάδιο μη αποχωρισμού από το μητρικό σώμα, ο λόγος γίνεται για μία μόνο νομική οντότητα. Προς αυτό, έγινε παραπομπή στη Wild v SouthendUniversity Hospital NHS Foundation Trust [2014] EWHC 4053 (QB); [2016] PIQR P3, όπου το έμβρυο εξέπνευσε αμέσως μετά τη γέννησή του, λόγω βλάβης που υπέστη εντός της μήτρας. Εκεί δεν είχε μεν στοιχειοθετηθεί αμέλεια (για άλλους λόγους), αλλά εξετάστηκε παρεμπιπτόντως το ζήτημα και, σε περίπτωση που στοιχειοθετούνταν αμέλεια, η αντιμετώπιση της μητέρας θα ήταν αυτή που αρμόζει σε προωτογενές θύμα (στη βάση του ότι η αμέλεια επήλθε όταν ο λόγος γινόταν για μία νομική οντότητα, δηλαδή πριν το έμβρυο εξέλθει από το μητρικό σώμα).

Έγινε περαιτέρω παραπομπή στη Farrell v Merton, Sutton and Wandsworth Health Authority (2001) 57 BMLR 158. Εκεί η μητέρα, της οποίας ο υιός γεννήθηκε με σοβαρή αναπηρία, εξαιτίας κλινικής αμέλειας, είχε ισχυριστεί ψυχιατρική ζημιά που προκλήθηκε από το «τραύμα του τοκετού», περιλαμβανομένης της διαδικασίας της καισαρικής. Τότε δόθηκε μια διευρυμένη έννοια και σε αυτό το «τραύμα του τοκετού», ώστε αυτό να μην περιλαμβάνει μόνο τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στην αίθουσα του τοκετού, προκειμένου και μέχρι αυτός να επιτευχθεί, αλλά γενικότερα, και την όλη κατάσταση στην οποία περιέρχεται η μητέρα αμέσως μετά τον τοκετό, στην πρώτη όψη του παιδιού που πλέον εξέρχεται από το σώμα της, και τη διαδικασία διαπίστωσης της αναπηρίας, μέσα από τις ιατρικές αναφορές.

Δεν πρόκειται, φυσικά, όπως (ορθά) επισημάνθηκε, για μια νομική περιοχή καθαρή, χωρίς αμφιβολίες. Στην υπό αναφορά περίπτωση, το τραυματικό γεγονός έλαβε χώρα όταν ακόμα το κεφάλι του εμβρύου βρισκόταν μέσα στο σώμα της μητέρας, προσπαθώντας να εξέλθει από αυτό, έτσι, όταν το έμβρυο δεν ήταν ξεχωριστό πρόσωπο, κατά το δίκαιο ή όταν μητέρα και έμβρυο συνιστούσαν μία μόνο νομική οντότητα. Το γεγονός ότι η ζημιά επεκτάθηκε και στη χρονική φάση, όταν πλέον το έμβρυο εξήλθε από το σώμα και απέκτησε δική του νομική προσωπικότητα, δεν αλλάζει τα πράγματα. Και σε αυτή την περίπτωση, η μητέρα πρέπει, κατά το High Court, να θεωρηθεί πρωτογενές θύμα· η δε ψυχιατρική ζημιά της να προσεγγιστεί με βάση την Page v Smith [1996] AC 155, μη υποκείμενη στους μηχανισμούς ελέγχου που ισχύουν για τη δευτερογενή θυματοποίηση.

Το Δικαστήριο εξέτασε παρεμπιπτόντως και αυτούς τους μηχανισμούς ελέγχου, κατά πόσον ικανοποιούνται στην προκειμένη περίπτωση, όσον αφορά τη μητέρα, εάν ήθελε θεωρηθεί ότι αυτή είναι (με βάση κάποια άλλη θεωρία ή προσέγγιση) δευτερογενές και όχι πρωτογενές θύμα, παρά τη δική του κατάληξη ότι πρόκειται για πρωτογενές θύμα με βάση τα προαναφερόμενα νομολογιακά επιχειρήματα. Και πάλι, και αυτοί οι μηχανισμοί ελέγχου, κατά το Δικαστήριο, θα ικανοποιούνταν.

Ήταν η μαρτυρία της μητέρας:

«I couldn’t believe what was happening. I felt that I was living in a nightmare. The doctor clamped RE’s cord and as I looked down at her I could see that her body was completely white and lifeless, her head was purple and swollen, she did not make sound. I remember thinking to myself «my baby is dead my baby is dead»….. I had stuck in my mind the picture of her lying between my legs, her head was completely purple and bruised and swollen, her body was white and lifeless.»

Με αυτή την μαρτυρία συμβάδιζαν και οι υπόλοιπες μαρτυρίες, ώστε να προκύπτει καθαρά ότι το μετατραυματικό σοκ της μητέρας προκλήθηκε από τη βλάβη στο έμβρυο και τη διαπίστωσή της ίδιας ότι το έμβρυο βρισκόταν σε ένα μεγάλο κίνδυνο.

Την ίδια πορεία διαπίστωσης, ότι ικανοποιούνται οι μηχανισμοί ελέγχου για τη δευτερογενή θυματοποίηση, ακολούθησε το Δικαστήριο για να προσεγγίσει και την απαίτηση της γιαγιάς, αποδεχόμενο, τελικά, ότι αυτή αποδείχθηκε.

Η γιαγιά ήταν, επίσης, παρούσα κατά τον τοκετό και συνέλαβε εξ ιδίων αισθήσεων το τραυματικό γεγονός, έχοντας υποστεί, σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, και η ίδια, μετατραυματικό σοκ. Με δεδομένο και το ότι δεν αμφισβητήθηκε η συναισθηματική της εγγύτητα με τη θυγατέρας της (τη μητέρα).

Το γεγονός της περιγεννητικής ασφυξίας, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, θεωρήθηκε «τρομακτικό», έξω από τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, λόγω και της ξαφνικής του εμφάνισης, ενώ ήταν μη αναμενόμενο, αλλά και ως εκ της φύσης του, ως γεγονός ικανό, όπως προκύπτει, να προκαλέσει «σοκ» σε κάποιον παρατηρητή.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s