Η προαναγγελία του κανονισμού για την ανωνυμοποίηση των δικαστικών αποφάσεων

Σε σχέση με το θέμα της ανωνυμοποίησης των δικαστικών αποφάσεων που προορίζονται για δημοσίευση στο διαδίκτυο, φαίνεται ότι η ανακοίνωση του ΔΕΕ, που μεσολάβησε στις αρχές του μήνα, σε σχέση με το σύστημα ανωνυμοποίησης που επέλεξε το ΔΕΕ για τις δικές του αποφάσεις, όσον αφορά τα προδικαστικά ερωτήματα, αφενός έθεσε σε σίγαση τις σκέψεις ότι δεν θα έπρεπε να γίνονταν καθόλου διάβημα με αφορμή τη θέση σε ισχύ του Γενικού Κανονισμού (επιβεβαιώνοντας παράλληλα την τάση των κρατών μελών αλλά και την ερμηνευτική προσέγγιση της σχετικής νομολογίας), αφετέρου μπορεί να ενθάρρυνε και κάπως πιο «συγκρατημένες» κινήσεις από πλευράς μας ή μια προσέγγιση υπεραπλούστευσης του όλου θέματος.

Σήμερα, ένα δημοσίευμα στον τύπο, μεταφέρει (όσο μπορεί να μεταφέρει με πιστότητα), προαναγγέλλοντας, ορισμένες επιλογές, σε σχέση με το σύστημα ανωνυμοποίησης προς το οποίο κλίνουμε στην Κύπρο. Είναι προφανής, ομολογουμένως, η δυσκολία του Κυπριακού συστήματος που ανέκαθεν ονομάτιζε τις δικαστικές αποφάσεις και κατ’ επέκταση τις δικαστικές υποθέσεις («υπόθεση τάδε»), ξαφνικά, να εγκαταλείψει αυτή την πρακτική της ετικετοποίησης. Έπειτα, η εγκατάλειψή της, δεν θα εξυπηρετούσε σε οτιδήποτε, εάν η παραπομπή σε προηγούμενες (προ-Κανονισμού) αποφάσεις στις ηλεκτρονικές αναδημοσιεύσεις εξακολουθούσε να γίνεται με τον παραδοσιακό τρόπο (με αναφορά σε ονόματα), ουσιαστικά ανακυκλώνοντας το «πρόβλημα».

Το ΔΕΕ είδαμε να αποφεύγει την πολυπλοκή της ταυτόχρονης ρύθμισης του ζητήματος της ανωνυμοποίησης και του ζητήματος της παραπομπής ή παράθεσης (που ενδεχομένως να προκαλεί μεγαλύτερη πρακτική αναστάτωση), και λέει ότι αντικαθιστά απλά τα ονοματεπώνυμα των φυσικών προσώπων με τα αρχικά τους, και απαλείφει κάθε εσωτερικό συμπληρωματικό στοιχείο που δύναται να παραπέμψει στην ταυτότητα των υποκειμένων, από την 01.07.2018 και μετά, χωρίς να αγγίζει το θέμα της προηγούμενα δημοσιευμένης νομολογίας και της παραπομπής σε προηγούμενη νομολογία. Λέει, έτσι, εμμέσως πλην σαφώς, ότι δεν χρειάζεται η ανησυχία του είδους. Εξαιρεί, ως και ο Γενικός Κανονισμός, τα νομικά πρόσωπα (ως προς τη νομική θεώρηση των οποίων υπάρχει, ούτως ή άλλως, μεγάλο ζήτημα ανομοιομορφίας, γενικά, στα διάφορα κράτη μέλη, τουλάχιστον μέχρι στιγμής).

Η προαναγγελία για τον εγχώριο κανονισμό λέει ότι το δικό μας σύστημα θα βασίζεται καί στο σύστημα του ΔΕΕ καί σε αυτό του Άρειου Πάγου. Ωστόσο, όπως είναι εμφανές από τις αποφάσεις που είναι δημοσιευμένες στην ιστοσελίδα του Άρειου Πάγου, σε αυτές δεν υπάρχει αναφορά σε οποιαδήποτε ονοματεπώνυμα· η Ελλαδική προσέγγιση κινείται στο άλλο άκρο. Επομένως, δημιουργείται μια απορία, ως προς το πώς θα συγκλίνουν τα δύο συστήματα ή οι πρακτικές των δύο συστημάτων. Θα έχουμε, άραγε, στη διάθεσή μας κάτι πρωτότυπο, εκ της σύγκλισης αυτής;

Από την άλλη, η προαναγγελία αναφέρει ότι θα δημοσιοποιούνται μόνον τα επώνυμα των φυσικών προσώπων και θα απαλείφονται τα εσωτερικά συμπληρωματικά στοιχεία, επιλογή που ούτε το ένα σύστημα έχει ούτε το άλλο. Αυτή η επιλογή, αν και μπορεί να φέρεται ως κάποιου είδους ενδοευρωπαϊκή καινοτομία (προσθήκη κοινοδικαιϊκά εμπνευσμένη) επί των δύο άλλων συστημάτων, δεν μπορεί να μην αναφερθεί ότι προκαλεί και κάποια ανησυχία, και δη έντονη. Είναι σαν να κινείται η σκέψη στη βάση ενός τεκμηρίου ότι όλα τα επώνυμα των φυσικών προσώπων που απασχολούν ή ενδέχεται να απασχολήσουν τη δικαιοσύνη είναι κοινότυπα και μόνη η αναφορά αυτών δεν προσδιορίζει το άτομο, εάν μάλιστα γίνει και απάλειψη των εσωτερικών συμπληρωματικών στοιχείων. Κι όμως, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η μόνη αναφορά ενός επωνύμου μπορεί να αρκεί για να προσδιοριστεί το άτομο, ακόμα και με την αφαίρεση κάθε συμπληρωματικού εσωτερικού στοιχείου (φανταστικό παράδειγμα: Δικηγορικός Σύλλογος Πάφου ν. Μίτλεττον). Χρειάζεται, κάπου, ευελιξία, που ίσως να αναμένεται (π.χ. μια ρήτρα που να δίνει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο που εκδίδει την απόφαση να ορίσει διαφορετικά ή στον εκδότη, εάν από την εφαρμογή τέτοιου γενικού κανόνα, αναφοράς μόνον του επωνύμου και αφαίρεσης των εσωτερικών συμπληρωματικών στοιχείων, δεν επέρχεται πράγματι ανωνυμοποίηση ή εξακολουθεί να είναι εφικτός ο προσδιορισμός της ταυτότητας του ατόμου, για οποιονδήποτε λόγο αφορά στη συγκεκριμένη υπόθεση, να πράξει κάτι άλλο, όπως, για παράδειγμα, τότε, να χρησιμοποιηθούν τα αρχικά του ονοματεπωνύμου μόνον). Ευελιξία που θα εξυπηρετεί το ζητούμενο που είναι όπως η ύπαρξη και το περιεχόμενο μιας δικαστικής απόφασης, ως αυτή δημοσιοποιείται στο διαδίκτυο, να μην συνδέεται με το υποκείμενό της.

Ο προϊδεασμός, εκ του δημοσιεύματος, είναι ότι (ως αναμένονταν) αποφεύχθηκε κάποια ριζική αλλαγή, και έγινε προσπάθεια διατήρησης κάποιας ομαλότητας στη συνέχεια της πρακτικής. Όσον αφορά τα νομικά πρόσωπα, παρόλο που δεν  θεωρώ ότι αυτά δεν δικαιούνται σε πληροφοριακό αυτοκαθορισμό (εξάλλου, από τη στιγμή που αποτελούν ενώσεις φυσικών προσώπων, που είναι δημόσια γνωστή η σύνθεσή τους, ή άλλως πώς παραπέμπουν σε φυσικά πρόσωπα, όπως λόγου χάριν δια της ίδιας της επωνυμίας του νομικού προσώπου, η δημοσιοποίηση για το νομικό πρόσωπο μπορεί να εκληφθεί και ως δημοσιοποίηση για το άτομο), είναι κατανοητή η ανετοιμότητα στον χειρισμό, και το ξάφνιασμα που θα μπορούσε να δημιουργήσει μια συναφής Κυπριακή πρωτοβουλία, να περιλάβει στο εγχείρημα της ανωνυμοποίησης και τα νομικά πρόσωπα. Ωστόσο, μένοντας στα φυσικά πρόσωπα, η απλότητα με την οποία επέλεξε το ΔΕΕ να αγγίξει το δικό του ζήτημα, που αφορά σε αποφάσεις επί προδικαστικών ερωτημάτων, που εξ αντικειμένου δεν εισχωρεί σε σοβαρές περιοχές προσωπικών δεδομένων, μπορεί να είναι μετρημένα χρήσιμη στο αντίστοιχο σκοπούμενο διάβημα της Κυπριακής πρακτικής. Στο τελευταίο, εάν θα είναι ως προαναγγέλλεται, η πράξη μπορεί να αναδείξει την αναγκαιότητα περαιτέρω ρητρών· κι αυτό φυσικά δεν είναι κακό.

Εν αναμονή, λοιπόν, του δικού μας διαδικαστικού κανονισμού.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.