Ο νέος θεσμός του Ορκωτού Μεταφραστή στην Κύπρο

Ο περί Εγγραφής και Ρύθμισης των Υπηρεσιών Ορκωτού Μεταφραστή Νόμος 45(Ι)/2019, που δημοσιεύθηκε την 27.03.2019, εισήγαγε και στην Κύπρο τον θεσμό του Ορκωτού Μεταφραστή, δηλαδή του ιδιώτη μεταφραστή που εγγράφεται στο Μητρώο που δημιουργείται με βάση τον ίδιο Νόμο και μπορεί να διενεργεί πιστοποιημένες μεταφράσεις ως Ορκωτός Μεταφραστής, δηλαδή έγκυρες και ακριβείς μεταφράσεις ενός γραπτού κειμένου ή εγγράφου από ξένη γλώσσα στην ελληνική ή την τουρκική γλώσσα και αντίστροφα, οι οποίες φέρουν τη σφραγίδα της Δημοκρατίας και είναι δεόντως χαρτοσημασμένες, και γίνονται δεκτές ως τέτοιες από τα Δικαστήρια και τις αρχές της Δημοκρατίας. Κοινώς τις «επίσημες μεταφράσεις» που μέχρι σήμερα διενεργούνται μέσα από το σύστημα πιστοποιημένων μεταφράσεων του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, μέσω των συνεργατών μεταφραστών του, σύστημα το οποίο θα παύσει να ισχύει με γνωστοποίηση του Υπουργού Εσωτερικών, όταν θα δημιουργηθεί το Μητρώο και θα λειτουργήσει κανονικά ο νέος Νόμος.

Η εισαγωγή του θεσμού του Ορκωτού Μεταφραστή δημιουργεί μια νέα επίσημη ιδιότητα για τους μεταφραστές και διευρύνει κάπως το πεδίο άσκησής της, εάν  ληφθούν υπόψη τα κριτήρια με βάση τα οποία κάποιος μπορεί να εγγραφεί στο Μητρώο Ορκωτών Μεταφραστών. Πριν γίνει αναφορά στα κριτήρια, να λεχθεί ότι ο Νόμος καθιδρύει και το Συμβούλιο Ορκωτών Μεταφραστών, που θα είναι αρμόδιο για την εγγραφή προσώπων στο εν λόγω Μητρώο και για την άσκηση των λοιπών εξουσιών και αρμοδιοτήτων που του δίνει ο Νόμος. Το Συμβούλιο θα απαρτίζεται από τον εκάστοτε Διευθυντή του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών ή αυτόν που ασκεί τα συναφή καθήκοντά του, από ένα λειτουργό του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, ένα λειτουργό του Υπουργείου Εσωτερικών, δύο μέλη του Συλλόγου Ορκωτών Μεταφραστών, που επίσης καθιδρύεται με βάση τον Νόμο. Εξαιρουμένου του Διευθυντή, τα μέλη του Συμβουλίου θα διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο, κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Εσωτερικών, για τριετή θητεία. Το πρώτο Συμβούλιο αναμένεται να συγκροτηθεί εντός ενός μηνός από τη θέση σε ισχύ του Νόμου και το Μητρώο θα καταρτιστεί από το Συμβούλιο εντός έξι μηνών.

Στο Μητρώο μπορεί να εγγραφεί κάθε πρόσωπο, το οποίο:

(α) Είναι πολίτης ή σύζυγος πολίτη της Δημοκρατίας ή κράτους μέλους και έχει τη συνήθη διαμονή του στη Δημοκρατία,

(β) Έχει πολύ καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας ή/και της τουρκικής γλώσσας,

(γ) Είναι κάτοχος πτυχίου ή μεταπτυχιακού διπλώματος ή τίτλου ή ισότιμου προσόντος αναγνωρισμένου με βάση τις διατάξεις του περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παροχής Σχετικών Πληροφοριών Νόμου, με αντικείμενο: τη μετάφραση οποιασδήποτε γλώσσας, τις ξένες γλώσσες, ή άλλα θέματα νοουμένου ότι αποκτήθηκε κατόπιν φοίτησης σε πανεπιστήμιο που λειτουργεί σε χώρα του εξωτερικού στο οποίο η γλώσσα διδασκαλίας είναι η επίσημη γλώσσα της εν λόγω χώρας,

(δ) Δεν έχει καταδικαστεί για αδίκημα το οποίο ενέχει ηθική αισχρότητα ή έλλειψη τιμιότητας,

(ε) Δεν έχει απολυθεί ή δεν έχουν τερματιστεί οι υπηρεσίες του από τη δημόσια υπηρεσία ή την εκπαιδευτική υπηρεσία ή οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου για πειθαρχικό παράπτωμα, και

(στ) Έχει με επιτυχία παρακαθίσει σε γραπτή εξέταση που διενεργείται από το Συμβούλιο για τον σκοπό αυτό (κάθε 2 χρόνια), εκτός εάν είναι κάτοχοι πτυχίου ή μεταπτυχιακού διπλώματος ή τίτλου ή ισότιμου προσόντος αναγνωρισμένου, με αντικείμενο τη μετάφραση και κατά την 27.03.2019 ασκούσαν ήδη το επάγγελμα του μεταφραστή για συνεχόμενη περίοδο 2 ετών ή και πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο ήδη υφιστάμενο ειδικό μητρώο συνεργατών μεταφραστών του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο Υπουργός Εσωτερικών μπορεί, με εισήγηση του Προέδρου του Συμβουλίου, να επιτρέψει σε μη εγγεγραμμένο πρόσωπο να διεκπεραιώσει πιστοποιημένη μετάφραση, εντός καθορισμένης χρονικής περιόδου, εφόσον κρίνεται απαραίτητο λόγω του εξειδικευμένου περιεχομένου του γραπτού κειμένου ή του εγγράφου ή λόγω επειγουσών συνθηκών.

Για να εγγραφεί ένα πρόσωπο στο Μητρώο, θα πρέπει να υποβάλει αίτηση στο Συμβούλιο, στον τύπο αίτησης που θα καθοριστεί με Κανονισμούς, και να πληρώσει τα τέλη που επίσης θα καθοριστούν, συνοδεύοντας την αίτησή του με όλα τα απαραίτητα αποδεικτικά προσόντων και με πιστοποιητικό ποινικού μητρώου εκδοθέν τους τελευταίους τρείς μήνες. Στην αίτησή του θα καθορίσει τη γλώσσα-πηγή και τη γλώσσα-στόχο, ή περισσότερες, ή τυχόν εξειδίκευση σε ειδικούς όρους. Το Συμβούλιο εξετάζει την αίτησή του και αποφασίζει εντός δύο μηνών από την έκδοση των αποτελεσμάτων γραπτή εξέτασης ή την παραλαβή όλων των απαιτούμενων στοιχείων της αίτησης και μπορεί να ζητήσει περαιτέρω στοιχεία, να εγκρίνει την αίτηση και να εκδώσει πιστοποιητικό εγγραφής στο Μητρώο, ή να την απορρίψει με αιτιολογημένη απόφαση. Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης, προβλέπονται διαδικασίες προσβολής της απορριπτικής απόφασης. Η εγγραφή στο Μητρώο ισχύει για πέντε χρόνια και υπόκειται σε ανανέωση για περαιτέρω πέντε χρόνια κάθε φορά κατόπιν νέας αίτησης, χωρίς να παρακάθεται ξανά σε εξετάσεις το ενδιαφερόμενο πρόσωπο, το δε Συμβούλιο αποφασίζει την αίτηση για ανανέωση της εγγραφής εντός τριάντα ή (με παράταση) εξήντα ημερών από την υποβολή όλων των αναγκαίων στοιχείων.

Οι μεταφραστές που εγγράφονται στο Μητρώο θα πρέπει να καταχωρούν στο Δικαστήριο το πιστοποιητικό εγγραφής τους και στη συνέχεια «ορκίζονται» εντός δύο μηνών από την εγγραφή τους, δίνοντας όρκο ή διαβεβαίωση ενώπιον του Συμβουλίου, όπως προβλέπεται στο Παράρτημα Α και το Παράρτημα Β του Νόμου, αντίστοιχα. Αφού πράξει έτσι, λαμβάνει βεβαίωση ορκωμοσίας ή διαβεβαίωσης από το Συμβούλιο, μαζί με την επίσημη σφραγίδα, και τότε δύναται να αρχίσει να διενεργεί πιστοποιημένες μεταφράσεις, φέροντας την ιδιότητα του Ορκωτού Μεταφραστή. Ο Νόμος προβλέπει τη διαδικασία διαγραφής από το Μητρώο, που απολήγει σε δημοσίευση της σχετικής πράξης διαγραφής στην Επίσημη Εφημερίδα. Ο Σύλλογος των Ορκωτών Μεταφραστών, που επίσης καθιδρύεται με τον Νόμο, συνιστά ενός είδους υποχρεωτική συνδικαλιστική δράση, ενώ από τα μέλη του Συλλόγου εκλέγονται οι αντιπρόσωποι του σώματος των Ορκωτών Μεταφραστών στα λοιπά όργανα.

Ο αυστηρός τρόπος απόκτησης της ιδιότητας του Ορκωτού Μεταφραστή συνεπάγεται και την ποινικοποίηση της παροχής υπηρεσιών Ορκωτού Μεταφραστή (παροχή πιστοποιημένων μεταφράσεων) ή τη χρήση του τίτλου ή άλλου τίτλου που παραπέμπει σε Ορκωτό Μεταφραστή ή Επίσημο Μεταφραστή ή σε διορισμένο από την Κυβέρνηση μεταφραστή κ.λπ. Ο Ορκωτός Μεταφραστής πρέπει να παρέχει αυτοπροσώπως τις υπηρεσίες του σε σταθερό χώρο εργασίας που διατηρεί για τον σκοπό αυτό, που να λειτουργεί σε ημέρες και ώρες που συνάδουν με το ωράριο της δημόσιας υπηρεσίας, και έχει ευθύνη για τη φύλαξη της επίσημης σφραγίδας, την τήρηση αρχείου μεταφράσεων, την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών και την τήρηση τεχνικών προδιαγραφών που τυχόν καθορίζει το Συμβούλιο. Έχει, επίσης, καθήκον εχεμύθειας σύμφωνα με τον Νόμο, εκτός από τις περιπτώσεις που υποχρεούται σε γνωστοποίηση στις αρμόδιες αρχές (π.χ. όταν περιπέσει στην αντίληψή του παραποίηση, πλαστογράφηση ή άλλη παρανομία). Υπόκειται στον ποιοτικό έλεγχο του Συμβουλίου και στον πειθαρχικό έλεγχο της Πειθαρχικής Επιτροπής που επίσης δημιουργείται με αυτό τον Νόμο. Είναι όμως ιδιώτης, εφόσον όποιος είναι Ορκωτός Μεταφραστής κατά κανόνα δεν μπορεί να κατέχει μόνιμη θέση στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Ο Νόμος, διασφαλίζοντας και τη χρήση των υπηρεσιών των Ορκωτών Μεταφραστών, με εξαίρεση τη διενέργεια μεταφράσεων από το Γραφείο του Επιτρόπου Νομοθεσίας, καθιστά υποχρεωτικό για τις κρατικές υπηρεσίες, τα Δικαστήρια και τις ανεξάρτητες αρχές της Δημοκρατίας να χρησιμοποιούν αποκλειστικά επ’ αμοιβή τις υπηρεσίες των Ορκωτών Μεταφραστών για σκοπούς αναγκών τους σε πιστοποιημένες μεταφράσεις. Υποχρέωση που μπορεί να διευρύνεται με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου. Η δυνατότητα εξαίρεσης αφορά μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος στον Υπουργό και εφόσον συντρέχουν προβλεπόμενες προϋποθέσεις που δικαιολογούν τη μη χρήση Ορκωτού Μεταφραστή. Οι αμοιβές των Ορκωτών Μεταφραστών θα είναι βάσει καταλόγου.

Υπάρχει διάταξη που αναφέρεται στους δικηγόρους, αυτή του άρθρου 14, που προβλέπει ότι, πρόσωπο που ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου και εγγράφεται στο Μητρώο, όπως και το δικηγορικό γραφείο με το οποίο συνεργάζεται, λόγω ασυμβιβάστου, δεν μπορεί να χειρίζεται υπόθεση που συνδέεται με έγγραφα που μετάφρασε (νοείται μπορεί να εγγράφεται στο Μητρώο και να παρέχει πιστοποιημένες μεταφράσεις σε άλλες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον Νόμο). Σημαντικότερη, όμως, είναι η πρόνοια ότι, δικηγόρος που δεν είναι εγγεγραμμένος στο εν λόγω Μητρώο μπορεί να διενεργεί μεταφράσεις που αφορούν μόνο στις υποθέσεις που χειρίζεται ο ίδιος ή το δικηγορικό γραφείο στο οποίο εργάζεται και οι εν λόγω μεταφράσεις μπορούν κατ’ εξαίρεση να γίνονται αποδεκτές από τα Δικαστήρια και τις αρχές της Δημοκρατίας ως πιστοποιημένες μεταφράσεις, εάν συνοδεύονται από ένορκο δήλωση στην οποία να αναφέρεται ο εξαιρετικός λόγος για τον οποίο διενεργείται η συγκεκριμένη, σε κάθε περίπτωση, μετάφραση από τον δικηγόρο αντί από Ορκωτό Μεταφραστή. Αυτή η δυνατότητα δεν υπήρχε νομοθετικά κατοχυρωμένη προηγουμένως. Συνιστά, βέβαια, μια εξαιρετική δυνατότητα, που όμως ανάγει τη μετάφραση του δικηγόρου για τα έγγραφα των υποθέσεών του, παρόλο που δεν είναι Ορκωτός Μεταφραστής και δεν κατέχει επίσημη σφραγίδα, σε πιστοποιημένη μετάφραση, εάν τέτοια δεν μπορεί να παρασχεθεί από Ορκωτό Μεταφραστή, και όπου νοείται χρειάζεται τέτοια πιστοποιημένη μετάφραση (εφόσον δεν χρειάζεται σε όλες τις περιπτώσεις).

Οι ποινικές διατάξεις του Νόμου δεν απειλούν δικηγόρους ή άλλους που διενεργούν μεταφράσεις γενικά χωρίς να είναι καταχωρισμένοι στο Μητρώο Ορκωτών Μεταφραστών. Ο Νόμος αφορά στις πιστοποιημένες μεταφράσεις. Σε κάθε περίπτωση, μέσα στη σύσταση των πλείστων εκ των αδικημάτων είναι το να φέρεται κάποιος ως Ορκωτός Μεταφραστής ή να πράττει το έργο του χωρίς να είναι Ορκωτός Μεταφραστής, όχι το να μεταφράζει γενικά, που κατά τα λοιπά ο καθένας έχει το δικαίωμα να προβαίνει σε ανεπίσημες (χωρίς την κρατική σφραγίδα) μεταφράσεις, για τους σκοπούς του.

Ο θεσμός του Ορκωτού Μεταφραστή με αυτή τη νομοθετική ρύθμιση που ουσιαστικά (αν και συνιστά, κατά τα λοιπά, μια ομαλή μετάβαση από το σύστημα πιστοποιημένων μεταφράσεων του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, ως κι εκείνο εξελίχθηκε στον χρόνο), ως εξωτερικεύει, ιδιωτικοποιεί, ανοίγει, και παράλληλα διασφαλίζει τη λειτουργία της πιστοποιημένης μετάφρασης, ενισχύοντας και τη σχετική επαγγελματική ιδιότητα ή το λειτούργημα, είναι, μάλλον, σημαντικός. Υφίσταται βέβαια, ως θεσμός, και σε άλλες δικαιοδοσίες, με ομοιότητες και διαφορές.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.